Student Lab17 – het versoepelen van de doorstroom van mbo naar hbo

Wel doorstuderen of niet doorstuderen? Wil ik het wel en kán ik het wel? Geloof ik dat ik het kan en geloven de mensen om mij heen in mij? Je referentiekader, je ervaringen, spelen een grote rol bij het maken van een keuze rondom doorstuderen. Niet alleen of je zelf denkt dat je het kan, maar support krijgen van je ouders én docenten is hierbij ook heel belangrijk om stappen maken, nieuwe dingen te leren en uiteindelijk een gave baan te vinden.

Door de jaren heen zijn er bijvoorbeeld vooroordelen ontstaan rondom mbo’ers die naar het hbo willen. Vooral stapelaars (jongeren die een mbo 2, 3 en 4 studie hebben doorlopen) blijken hier de dupe van. Met regelmaat zijn er dan ook docenten die een hbo traject afraden aan deze (en andere) mbo’ers. De studenten in kwestie lopen hierdoor geregeld vast of kampen met motivatieproblemen.

Maar naast een motivatieboost zijn er natuurlijk meerdere dingen die helpen de doorstroom te versoepelen. Denk daarbij aan betere informatieverstrekking voor er een doorstroomkeuze gemaakt moet worden en een betere samenwerking tussen mbo- en hbo-opleidingen.

Student Lab

Om de doorstroomproblemen eens goed onder de loep te nemen en studenten zelf aan het woord te laten, bedacht het Ministerie van Onderwijs en Cultuur en Wetenschap (OCW) een traject genaamd: StudentLab, waar studenten afkomstig van het mbo én het hbo zich voor in konden schrijven.

Wat was onze opdracht? Samen in vier workshops brainstormen en concrete plannen maken om de doorstroom van mbo naar hbo te versoepelen.

En zo deden ze dat op verschillende plaatsen in het land. Ruim 250 studenten meldden zich afgelopen winter aan om mee te denken. Fantastisch, zoveel betrokken studenten die niet in problemen denken, maar samen op zoek gaan naar passende oplossingen! Er zijn verschillende waarheden, dus ook verschillende en diverse plannen nodig om deze blokkade vlot te trekken

Leren werkt twee kanten op

Ik zag de oproep en schreef me in. Zelf heb ik weinig problemen ondervonden tijdens mijn doorstroom, maar ik vond het gegeven sowieso interessant en urgent genoeg om me in deze discussie te mengen. Mijn doel was om verschillende mbo en hbo studenten te ontmoeten en naar hun verhalen te luisteren. Welke weg hadden zij afgelegd? Wat is hun ervaring met docenten in het beroeps- en hogeronderwijs? Wat heeft het Nederlandse onderwijssysteem volgens hen nodig om meer aan te sluiten bij onze moderne tijd. (Want zeg nou eerlijk, frontaal lesgeven is allang niet meer de enige manier om jongeren te laten leren)

Waar hebben zij behoeften aan? Wat stimuleerde hen wel en wat niet? Wat is de rol van de docent in hun ogen? Voor mij, als docent omgangskunde in opleiding erg interessant om eens te luisteren naar deze verhalen. Zij zijn onze toekomst. We kunnen als docent wel vragen of de student ogen en oren voor ons heeft, maar leren werkt ook andersom. De jongeren van nu kunnen ons namelijk prima meenemen in hun belevingswereld en er voor zorgen dat een groeiende organisatie, zoals school, up-to-date kan blijven als het gaat om maatschappelijke ontwikkelingen en ontwikkelwensen van de student. Om écht de student te dienen, horen we ook naar hen te luisteren. Want ja, laten we school vooral als een middel zien om ergens te komen en niet als doel op zich.

Set Mind

En zo werd ik onderdeel van de werkgroep Set Mind. Nadat we persoonlijke ervaringen gedeeld hadden, kwamen we toch snel tot de conclusie dat motivatieproblemen mede ontstaan door docenten die niet per se inspireren om door te stromen. Dat klinkt hard, maar dit thema galmde gedurende het hele project met ons mee. Het wordt studenten afgeraden omdat docenten vinden dat zij het niveau niet aankunnen, of omdat men vindt dat het hbo een hele kluif is voor de mbo student. Vaak was het argument in de verhalen die naar boven kwamen dan dat het mbo praktisch ingericht is en het hbo theoretisch. Dat doeners nooit denkers worden. Dat stapelaars het per definitie lastig gaan krijgen. Maar wie zijn wij om dat te bepalen of te benadrukken?

Hoe kan het dat er vastdenkers voor de klas staan die door zulke dingen te zeggen niet bijdragen aan de groei van studenten…terwijl je toch voor een beroep hebt gekozen waar dat bij hoort…motiveren en stimuleren. Ook als dat uiteindelijk zou betekenen dat er een keertje iets mislukt. Mag er dan niets meer mislukken?…

Ja, een student moet zelf gemotiveerd zijn om dingen te ondernemen…maar een student heeft ook rolmodellen nodig om geïnspireerd te worden een stap buiten zijn comfortzone te doen. Zijn we ons wel bewust van hoe belangrijk je als docent eigenlijk bent tijdens de loopbaan van een jongere? Weten we wat we te weeg kunnen brengen met onze eigen houding? Weten we wat we uitstralen? Wat wil jij als docent uitstralen? Vertrouwen of wantrouwen?

Het (growth)Mindset congres

Alle troubles op een hoop gegooid, leek het ons een mooie stap om de vastdenkers in het onderwijs eens wakker te schudden. HALLO! Met een fixed-mindset (denken in problemen, tekortkomingen en blokkades) komen we nergens met z’n allen. Wij willen gaan voor wat werkt en voor ons is dat een growth-mindset (denken in mogelijkheden, toevoegingen en uitdagingen). Wij willen studenten stimuleren meer in zichzelf te geloven en we willen docenten inspireren eens op een andere manier naar studenten te kijken.

Daarom bedachten wij het ‘mindset congres‘ – een (half)jaarlijks congres voor mbo en hbo studenten én docenten om elkaar te ontmoeten. Inspirerende sprekers, ervaringsdeskundigen en workshops gericht op het ontwikkelen van een growth-mindset moeten ervoor zorgen dat men bewuster kiest voor een bepaalde communicatiestijl bijvoorbeeld. Reflecteren, feedback geven en ontvangen over het geven en volgen van onderwijs zorgt op deze manier voor meer bewustwording en begrip voor elkaar. Hiermee hopen we onderwijzend en onderwijs hebbend Nederland flexibeler, moderner, positiever en stimulerender te maken.

Het is niet zo dat je een bepaalde mindset aanschaft bij een doe-het-zelf-winkel en na het in elkaar zetten klaar bent. Een mindset heeft onderhoud nodig. Zo blijf je mentaal lenig, up-to-date, leerbaar en ontvankelijk. Daarom bedachten wij een terugkerend congres…zo houden we elkaar up-to-date, kunnen we elkaar ontmoeten en informeren, bevragen en vragen beluisteren.

Waar kun je meer vinden over Student Lab en het mind-set congres?

Er zijn natuurlijk verschillende prachtige plannen gemaakt. Wil je ze allemaal een keer doorlezen, volg dan deze link. Wil je specifiek lezen over het mind-set congres, scroll dan door naar pagina 50. Goed om te noemen is nog dat de invulling van de workshops jaarlijks anders kan zijn om het geheel dynamisch te houden.

Studentlab heeft een prachtige samenvatting gemaakt van ons traject….als je goed kijkt kun je me ergens spotten. 😉

 

Met heel veel groetjes aan alle toppers van Team Set Mind: Angela Schrijver, Geffrey de Winter, Germa Neels, Gerrit van den Heuvel, Jurian van der Plank, Laura-Sophie Willemse, Maikel Timmerman, Nicky Verkouteren, Romy Contant, Tessa Human-Bevelander, onze coach Sean Vink en alle mensen (waaronder de dames en heren van ResearchNed, Kennisland en Hogeschool van Amsterdam) die dit initiatief gefaciliteerd hebben de afgelopen maanden.

 

Reageren via Facebook

Leave a Reply